Wpisy autora

Ruch ciał w kosmosie

Odkrycie prawa przyciągania powszechnego stało się punktem wyjścia dla nowego i trudnego problematu astronomicznego: określić na drodze matematycznej ruchy ciał, należących do układu planetarnego. Wielu znakomitych matematyków, w 50 lat po Newtonie, zajęło się tym pytaniem, które jest głównym pytaniem Astronomii teoretycznej. Oto kilka wyjaśnień w tym przedmiocie, które nam pozwolą opisać w sposób jaśniejszy […]

Postać ziemi

Jakub Cassini, albo Cassini II, członek Akademii Nauk, następca ojca swego na stanowisku dyrektora obserwatorium paryskiego, autor godnych uwagi „Zasad Astronomii”, prowadził pomiar południka francuskiego i zdał sprawę z tej pracy w „Traktacie o wielkości i postaci Ziemi”. Z pomiarów Ziemi, uskutecznionych przez Picarda i Cassinich, wywnioskowano, że jest ona elipsoidą, wydłużoną u biegunów; tymczasem […]

System Kopernika cz. 5

Tycho Brahe (14 grudnia 1546 – 13 października 1601), rodem z Knudstrup w Skanii, ujawniał od lat wczesnych wielkie zamiłowanie do nauki Astronomii; przeszkadzała mu w tym rodzina, która będąc szlachecką, patrzyła na te studia, jak na rzecz błahą. Mimo to Tycho nie dał za wygraną i zajmował się ulubioną nauką w ukryciu. Pierwszą jego […]

System Kopernika cz. 4

Kopernik długo wahał się z ogłoszeniem swego dzieła, które nosi tytuł „De Revolutionibus orbium coelestium”. Wyszło ono dopiero w r. 1543 w Norymberdze staraniem ucznia jego Retyka. Istnieje podanie, że pierwszy egzemplarz otrzymał autor na kilka godzin przed śmiercią. W przedmowie, w której dzieło swoje poświęca papieżowi Pawłowi III, Kopernik, przedstawiając w ogólnych zarysach swój […]

System Kopernika cz. 3

Zauważywszy, że Mars, Jowisz i Saturn posiadają największe średnice pozorne podczas opozycji, sądzi on, że Ziemia nie jest środkiem ich ruchów, zaś każąc im obracać się dokoła Słońca, znajduje, że zmiany w ich wielkości są skutkiem tego obrotu. Z rozmyślań i obserwacji, gromadzonych, przez lat 36, Kopernik wywnioskował, że zjawiska niebieskie dają się tłumaczyć łatwo […]

System Kopernika cz. 2

Po powrocie z tej drugiej podróży został kanonikiem kapituły warmińskiej i zarazem lekarzem przybocznym wuja swego biskupa, któremu przez lat 6 towarzyszył w licznych Wycieczkach po kraju, przedsiębranych w interesie Rzeczypospolitej. Po śmierci wuja (1512) osiadł na stałe we Frauenburgu, gdzie urządził sobie obserwatorium. Umarł 24 maja 1543. Podobnie jak Alfons X, Kopernik sądził, że […]

System Kopernika cz. 1

Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu, który należał wtedy do Polski. Ojciec jego był zamożnym mieszczaninem krakowskim, a matka siostrą Łukasza Watzelroda, biskupa warmińskiego, zaufanego doradczy Jana Olbrachta i Zygmunta I-go. W r. 1491, jako 19-Ietnl młodzieniec, Kopernik opuścił Toruń i udał się do Krakowa, którego wszechnica liczyła podówczas w gronie,swych profesorów wielu mężów znakomitych, […]

System Ptolemeusza cz. 6

Wreszcie książę Ulug – Beg ułożył tablice Słońca i planet; określił on prędkość poprzedzania punktów równonocnych na podstawie zmiany w położeniu bieguna, zaobserwowanej w Samarkandzie, i zmierzył w r. 1437 pochylenie ekliptyki. Podług Pauthier’a, pierwszy cykl historyczny chiński rozpoczyna się w r. 2637 przed N. Chr. W r. 2357 przed N. Chr. cesarz Yao rozkazał […]

System Ptolemeusza cz. 5

We Włoszech Toscanelli (1397—1482) wynalazł gnomon nowożytny, wywierciwszy w szczycie kopuły katedry florenckiej okrągły otwór, który dawał duży i wyraźny obraz Słońca na linii południkowej, nakreślonej na posadzce, Toscanelli rodem z Florencji, był lekarzem w tym mieście. W Niemczech, począwszy od wieku XV go, torują drogę wielkim odkryciom astronomicznym nowożytnym: naprzód dzielny obserwator Purbach (1423—1461), […]

System Ptolemeusza cz. 4

Najsłynniejszym z astronomów arabskich jest Albatenius (ur. w r. 929), który posiadał swe własne obserwatorium w mieście Rakka. Przyjął on system Ptolemeusza, sprostowawszy go w niektórych punktach. Prace jego, wyłożone w dziele jego p. t. „Tablica Sabejska”, są liczne i godne uwagi: zredukował on mimośród orbity kołowej Słońca; stwierdził przesuwanie się perigeum tego ciała niebieskiego, […]